Tłumaczenia ze strony Szwajcarskiego Klubu Rasy dokonał Hubert Jarzębski (stokrotne dzięki!!!).
![obrazek](http://szwajcary.com/obrazky/9492_1518702016.jpg)
Obrazek został zmniejszony.
Działania wspierające zdrowie podejmowane przez Szwajcarski Klub Berneńskiego Psa Pasterskiego
Choroby dziedziczne – jak do tego doszło?
Wraz z udomowieniem dziko żyjących psów tysiące lat temu, człowiek zaczął kształtować psa domowego zgodnie ze swoim wyobrażeniem. Umiejętności, które ułatwiały wspólne życie lub okazały się po prostu przydatne, były rozwijane, podczas gdy niepożądane cechy charakteru, jak np. wrodzona bojaźliwość względem ludzi, zostały zredukowane do minimum poprzez odpowiedni dobór rodziców. Przy udomowieniu został więc postawiony, wówczas nieświadomie, pierwszy fundament pod późniejszą hodowlę psów rasowych. Z biegiem setek lat, psy były coraz bardziej dopasowywane do potrzeb, życzeń i wyobrażeń ludzi. Szlachta zaczęła hodować psy przeznaczone do polowań, posiadacze ziemscy potrzebowali z kolei psów solidnych i niezawodnych, biedniejsi rolnicy i rzemieślnicy, którzy nie mogli pozwolić sobie na konia, używali dużych i silnych psów do ciągnięcia wózków a wytworne damy życzyły sobie uroczych piesków pokojowych do rozpieszczania. Psy o podobnych cechach posiadały zazwyczaj podobny wygląd. Doprowadziło to do tego, iż od połowy 19 wieku to wygląd zewnętrzny psów zaczął wkraczać na pierwszy plan wypierając jego wartości użytkowe. Zgodnie z szeroko rozpowszechnioną wówczas teorią eugeniki – ilość pozytywnych cech genetycznych powinna wzrosnąć, natomiast tych ocenianych negatywnie, zmniejszyć się. Genetyka jednak dopiero raczkowała a o analizie DNA nikt jeszcze długo nie słyszał. Selekcji dokonywano więc kierując się cechami zewnętrznymi, a zatem fenotypem. Ta elita hodowlana miała szybko doprowadzić do uzyskania sukcesów hodowlanych, jednak skutkiem tego stały się rozpowszechnione kombinacje genów wywołujące choroby.
KBS (Szwajcarski Klub Berneńskiego Psa Pasterskiego) zwalcza genetycznie uwarunkowane choroby
Już w latach 50. KBS rozpoczął, za pomocą konkretnej selekcji hodowlanej, zwalczać genetycznie uwarunkowane choroby. Proszę przeczytać o tym w kronice kroków podjętych w celu wspierania zdrowia Berneńskiego Psa Pasterskiego!
Kronika
1957
Wprowadzenie obowiązkowego przeglądu hodowlanego (selekcji). Psy o złym uzębieniu, sposobie poruszania lub innych wadach, jak bojaźliwe i agresywne psy nie zostają dopuszczone do hodowli.
1963
Wprowadzenie obowiązkowych testów psychicznych dla psów hodowlanych. Wprowadzenie ograniczenia liczebności miotów dla psów reproduktorów (tylko 18-24 szczenięta na psa w roku kalendarzowym!) celem zwalczenia narastającego chowu wsobnego, jest postulowane przez HV. Wniosek ten zostaje oddalony przez SKG (Szwajcarskie Towarzystwo Kynologiczne) jako rzekomo nie do pogodzenia z regulaminem.
1965
Początek dostępnych dobrowolnych badań rentgenowskich w kierunku dysplazji biodrowej psów (HD).
1971
Wprowadzenie obowiązkowych badań rentgenowskich w kierunku dysplazji biodrowej psów dla wszystkich zwierząt hodowlanych. Dopuszczenie do hodowli tylko do pośredniej wartości (stopień HD 2).
1976
Tylko psy z 0 lub 1 stopniem dysplazji dopuszczone do hodowli.
1982
Klub wspiera doniesienia H.A. Bienz'a nt. występowania dysplazji łokciowej (ED) wśród Berneńczyków poprzez udostępnienie psów do dyspozycji.
1983
We wszystkich klubowych listach szczeniąt podane są stopnie HD rodziców.
1984
Klub wspiera doniesienia H.A. Bienz'a nt. występowania dysplazji łokciowej (ED) u Berneńczyków. Promocja dobrowolnych badań rentgenowskich w kierunku ED.
1985
Ukazanie się rozprawy naukowej Weterynaryjnego Uniwersytetu Medycznego w Zurichu na temat dysplazji łokciowej wśród Berneńczyków.
1990
Klub wymaga dostarczenia pełnej oceny rentgenowskiej przez gabinety badań rentgenowskich klinik zwierzęcych na terenie Bernu i Zurichu. Jak tylko minimum 10 potomków danego psa hodowlanego zostanie prześwietlonych, procentowy udział poszczególnych stopni HD u tych potomków zostaje podany do wiadomości na łamach czasopisma klubowego.
1991
Psy ze stopniem 1 (obecnie C) mogą być kojarzone jedynie z psami o stopniu 0 (obecnie A).
1992
Wprowadzenie obowiązkowych badań rentgenowskich łokci dla wszystkich zwierząt hodowlanych. Wszystkie przewidziane do hodowli psy muszą zostać prześwietlone w ciągu 5 lat. Zwierzęta z dysplazją łokciową ED powyżej 1 stopnia nie zostają dopuszczone do hodowli. KBS jako pierwszy klub rasowy na świecie wprowadza obowiązkowe badania rentgenowskie ED dla zwierząt hodowlanych. Stopnie ED rodziców również są publikowane na listach szczeniąt klubu. W dokumentach SKG (Szwajcarskie Towarzystwo Kynologiczne) stwierdzających pochodzenie, wszystkie znane stopnie HD i ED przodków zostaną uzupełnione i przytoczone. Zgodnie z nowym regulaminem hodowli wchodzącym w życie 1.07.1994 Oprócz powszechnie obowiązujących, następujące choroby zostają jako nowe uznane jako wykluczające z hodowli:
- entropium, ektropium, anomalie jąder, zaburzenia szkieletu, defekty serca, choroby nerek, hemofilia, anomalie oczu, epilepsja i inne. Psy, na których wykonane zostały zabiegi operacyjne o znaczeniu hodowlanym.
- powszechnie obecne w hodowli psy, u których później występują choroby dziedziczne lub, u których potomków stwierdzono tego typu choroby, mogą zostać wyłączone z hodowli przez komisję hodowlaną.
-komisja hodowlana jest upoważniona wymagać odpowiednich dokumentacji weterynaryjnych
-po procentowym udziale stopni HD wśród potomków psa hodowlanego, również udział potomków z ED jest okresowo publikowany.
Psy o ponadprzeciętnej liczbie potomków z chorobami stawów mogą zostać wyłączone z hodowli.
Wprowadzenie ograniczenia hodowlanego psów hodowlanych (maksymalnie 12 miotów na rok).
Pobór próbek do licencji hodowlanej w celu stwierdzenia ewentualnych przypadków brucellozy psów oraz do dalszego wykorzystania przez szpital zwierzęcy w Zurichu.
1992
W związku z zapytaniem o możliwy eksport nasienia za granicę, współpracownicy Weterynaryjno-medycznego Fakultetu Uniwersytetu w Zurichu pobierają 160 próbek krwi psów i badają pod kątem brucelozy psów. Jak się okazuje, choroba ta nie stanowi w szwajcarskiej populacji problemu.
1993
Dalsze próbki krwi do pomiaru czynnika von Willebrandta u Berneńskich Psów Pasterskich. Dysertacja A.W. Müllera, Zurich 1995.
Początek systematycznej ewidencji schorzenia i przypadków śmiertelnych przez klub. Rozmaite artykuły nt zdrowotnej sytuacji rasy oraz wezwania hodowców i właścicieli psów do zwiększonej otwartości i współpracy.
1994
Publikacja pierwszej statystyki wypadków śmiertelnych w organie klubowym.
1996
Komisja Hodowlana zwołuje hodowców i zainteresowanych na pierwsze zebranie hodowców. Dyskutowane są ogólne problemy hodowlane, pytania prawne, innowacje i pytania co do oceny wartości hodowlanej. Od teraz, coroczne zebrania hodowców stają się stałym obyczajem w KBS (Szwajcarski Klub Berneńskiego Psa Pasterskiego), podczas których również problemy zdrowotne są wyjaśnianie i dyskutowane przez specjalistów.
1997
Nawiązanie kontaktu z Instytutem Neurologii Zwierząt Uniwersytetu w Bern (Dr Jaggy) celem wyjaśnienia występowania idiopatycznej epilepsji u Berneńskiego Psa Pasterskiego.
1998
Wsparcie badań przez Instytut Neurologii Zwierząt Uniwersytetu w Bern. Dysertacja I. Kathmanna, Bern 1998. Powołanie specjalnej grupy w celu opracowania podstaw dla oceny wartości hodowlanej Berneńskiego Psa Pasterskiego, wraz z ED i HD, a w szczególności pod względem schorzeń nowotworowych i innych częstych, genetycznie uwarunkowanych przypadłości. Nawiązanie współpracy z rozmaitymi Instytucjami celem wyjaśnienia istniejących możliwości. Rozmowy z Instytutem Hodowli Zwierząt Uniwersytetu w Bern dotyczące wyliczania wartości hodowlanej, przede wszystkim pod względem HD i ED, później również względem innych chorób genetycznych, jak np. schorzenia nerek czy guzy.
1999
Wysłanie wyników przez Dr Kathmann dotyczących epilepsji u Berneńskiego Psa Pasterskiego z uwzględnieniem imion zwierząt chorych i wszystkich miotów, w których wystąpiły przypadki epilepsji, do wszystkich hodowców i posiadaczy psów reproduktorów. Początek marca: wprowadzenie „Funduszu dla wspierania zdrowia". Aprobata odpowiedniego uzupełnienia statutu KBS przez zebranie delegatów.
Z końcem listopada odbywa się pierwsze (ukonstytuowane) posiedzenie komisji Funduszu dla wspierania zdrowia.
Na zebraniu hodowców w lutym 1999, członkom ZV przedstawiona zostaje pierwsza księga hodowlana KBS. Zawiera ona, retrospektywnie, dzieje hodowlane z 1998: uwzględnione psy wraz ze zdjęciem, drzewem rodowym, sprawozdaniami sędziów, wypuszczone mioty wraz z protokołami odbioru, statystykę hodowlaną oraz statystykę HD i ED wśród potomków psów z więcej niż 10 przypadkami ED/HD wśród potomków. Księga Hodowlana winna ukazywać się co roku i umożliwiać hodowcom przejrzyste i ulepszone planowanie hodowli. Zaaprobowana zostaje skorygowana wersja regulaminu hodowli, która m.in. zabrania chowu wsobnego, jak również kojarzenia zwierząt, co do których zachodzi wysokie i obliczone prawdopodobieństwo, że są nosicielami choroby dziedzicznej. Hodowcy zobowiązani są zgłosić śmierć zwierzęcia hodowlanego wraz z podaniem przyczyny.
2000
Na podstawie przekonań i priorytetów Komisja Funduszu na rzecz Wspierania Zdrowia definiuje dwa pierwsze projekty „schorzenia nowotworowe" (mięsak histocytarny) i „choroby nerek" (zapalenie kłębuszkowe nerek). Berneński Pies Pasterski zgodnie z badaniami Prof. Dr M. Flückigera z weterynaryjnej kliniki chirurgicznej Uniwersytetu w Zurichu, nie należy już do ras szczególnie zagrożonych HD.
1.Międzynarodowe Sympozjum Pytań Hodowlanych
Z okazji wystawy CAC w Lagenthal 9 września 2000: Systemy hodowli i selekcji poszczególnych krajów są przedstawiane i dyskutowane. Obecnych jest około 100 przedstawicieli z 20 krajów. Następująca po tym wymiana doświadczeń jest usilnie wyczekiwana. Problemy zdrowotne prezentują się na ogólnym tle podobnie.
2001
KBS decyduje o wprowadzeniu dodatkowej składki członkowskiej o wysokości 5 Fr. na korzyść Funduszu na rzecz Wspierania Zdrowia. Osiągane są konkretne połączenia komunikacyjne z weterynaryjnymi instytutami w Bern i Zurichu, które mają posłużyć jako podstawa udanej współpracy. Poprzez włączenie hodowców KBS oraz posiadaczy psów, zebrane zostają dane podstawowe (przypadki) do projektów „nowotwór” i „nerki".
2002
W ramach szeroko zakrojonej akcji, od około 200 Berneńskich Psów Pasterskich zostają na miejscu pobrane próbki krwi i moczu do projektu nerkowego. Ta obszerna praca przedłuża się o kolejne miesiące. W grupie kontrolnej zostaje, celem porównania, uwzględnionych także 50 psów innych ras.
2 Międzynarodowe Sympozjum KBS 28.09 w Lenzburgu na temat zdrowia
2003
Obok dwóch opracowywanych istotnych projektów „nowotwór” i „nerki", rozmaite nowo pojawiające się tematy są omawiane i śledzone wraz z Komisją Hodowlaną. Chodzi częściowo o wskazania i zapytania z zagranicy. Istotne są tematy skrętu żołądka, idiopatycznej epilepsji, zapalenie opon mózgowych, von Willebrandt. Choroby, które w Szwajcarii nie stoją na pierwszym planie.
2004
Z początkiem roku, zebranie hodowców zostaje poinformowane o wynikach badań projektu nerkowego. Ponieważ rezultaty są jeszcze zbyt mało wymowne jako podstawa planowania hodowli, zadecydowano o kolejnym projekcie. W drugim rzucie sprawdzone psy są ponownie testowane. Komisja Hodowlana planuje i zestawia bazę danych „eDog", która stanowić ma przyszłą podstawę dla konkretnych działań wspierających zdrowie.
2005
Ukazują się wyniki projektu dot. nowotworów, które z różnych powodów niestety nie są zadowalające i nie stanowią podstaw do planowania hodowli. Obecnie zbadane przypadki, w liczbie 60, są stanowczo zbyt ubogie. Dzielą się na zbyt wiele linii hodowlanych i nie dają się konkretnie prześledzić. Rozwiązaniem tej sytuacji byłaby kontynuacja projektu poprzez włączenie rodzeństwa i potomków pozytywnie testowanych psów.
2006
Przyjęcie nowego regulaminu hodowli przez zebranie delegatów. Do wszystkich członków rozesłane zostaje sprawozdanie na temat przyczyn, kroków prewencyjnych i leczenia skrętu żołądka. Zarząd centralny na nowo dyskutuje skład Komisji dla Wspierania Zdrowia oraz jej włączenie w struktury klubu.
2007
Z okazji jubileuszu stulecia, w Burgdofie BE odbywa się 3. Międzynarodowe Sympozjum na temat „Polepszenie jakości życia Berneńskiego Psa Pasterskiego”. Kłębuszkowe zapalenie nerek występuje u Berneńskiego Psa Pasterskiego częściej niż u innych ras. KBS promuje studium prowadzone przez Simone Eichenberg, Katharinę Haug i Bernharda Gerbera z fakultetu z wydziału weterynaryjnego w Zurichu. Podsumowanie opublikowane zostało w HUNDE 11/07. Na spotkaniu hodowców poruszona zostaje m.in. kwestia, czy zwiększyłoby to zdrowotność Berneńskiego Psa Pasterskiego, gdyby w celu odświeżenia krwi skrzyżować go z inną konkretną rasą. KBS wspiera, z ostrożną uwagą, projekt Uniwersytetu w Bern, przy którym tworzy się bazę danych krwi dla psów z 2 i 3 stopniem ED.
2008
Celem łatwiejszej rejestracji i przetwarzania danych, KBS wprowadza bazę danych hodowlanych DogBase. DogBase ma stanowić dla hodowców pomocne i przystępne narzędzie, za pomocą którego wybrać można optymalne skojarzenie przy zapewnieniu odpowiedniego zdrowia i długowieczności potomstwa. Przedsiębrane są zmiany w regulaminie hodowli. Współczynnik chowu wsobnego wyliczony zostaje na 5 generacji. Celem zapewnienia różnorodności genetycznej, więcej niż jedno powtórzenie miotu nie jest dozwolone.
2009
KBS wprowadza karty informacyjne o jakości życia, celem przystępnego wglądu w stan zdrowia i standard życia Berneńskich Psów Pasterskich. Aby zmotywować hodowców do większej dobrowolnej dbałości o zdrowie rasy niż jest zapisane w regulaminie, KBS wprowadza odznakę „złotej berneńskiej łapy”
2010
W celu otrzymania lepszego wglądu w częstość zachorowań i przyczyny śmierci Berneńskich Psów Pasterskich, Komisja ds. Zdrowia GeKo decyduje o zleceniu odpowiedniego studium. Weterynarz Menga Rossetti zbiera w tym celu dane wszystkich Berneńczyków urodzonych w Szwajcarii w latach 2001 i 2002. Spośród sumy 1200 psów, do studium wpływają ostatecznie informacje na temat 400 z nich.
2011
DV postanawia o obowiązkowym badaniu rentgenowskim w kierunku dysplazji dla określonej liczby losowo wybranych szczeniąt z miotu. Studium Rossetti zostaje przyjęte przez wydział weterynarii w Bern jako praca doktorska. KBS wspiera studium szpitala dla zwierząt w Zurichu, które bada skuteczność nowego środka przeciwnowotworowego TRIN 2755 do zastosowania u psów chorych na mięsaka histiocytarnego.
2012
Zostaje wprowadzony Gesundheitscarnet. Chodzi o mapę z informacjami identyfikacyjnymi wybranych psów oraz formularze, które przy konsultacji ma wypełnić dany weterynarz. Z tymi danymi, stan zdrowia Berneńskich Psów Pasterskich ma być w dalszym ciągu obserwowany. Student weterynarii Michael Klopfenstein obserwuje żyjące jeszcze psy z projektu Rossetti w ramach swojej pracy magisterskiej. KBS wspiera weterynarz Franziskę Hostettler, która zaczyna pracę doktorską badającą przyczyny śmierci zmarłych i uśpionych psów za pomocą tomografii komputerowej (CT), próbek tkankowych i konwencjonalnej autopsji, na wydziale weterynarii Bern.
2013
Zebranie delegatów jednogłośnie decyduje, że w przyszłości od wszystkich szczeniąt będzie pobierana próba krwi, a te składowane będą w Uniwersytecie Bern. Michael Klopfenstein zamyka swoją pracę magisterską (kontynuację studium Rossetti) w szpitalu zwierzęcym w Bern.
Zestawione przez Margaret Bärtschi 1999, opracowane i uzupełnione przez Otto Rauch